Błonica — dyfteryt (diphtheiia) jest ostrą chorobą zakaźną, wywołaną przez maczugowca błonicy (Corynebacterium diphtheiiae), którego toksyny wywołują oprócz zmian miejscowych — typowych rzekomobłonia- stych nalotów —- także zmiany odległe, głównie w układzie sercowo- naczyniowym i w układzie nerwowym, a w ciężkich postaciach powodują stan ogólnego zatrucia.

Etiologia. Maczugowce błonicy są Gram-dodatnie w preparatach barwionych sposobem Nei-ssera ujawniają się szczególnie wyraźnie na końcach pałeczek ziarnistości metachromatyczne, tzw. ciałka Babesa- Ernsta. W obrazie mikroskopowym daje się dostrzec charakterystyczny układ wzajemny pałeczek bądź pod kątem ostrym, bądź prostym, palisadowato lub w kształcie litery V obraz przypomina pismo klinowe. Podstawową cechą oraz miarą chorobotwórczości maczugowca błonicy jest zdolność wytwarzania jadu — egzotoksyny. Na chorobo-twórczość poza tym składają się: -siła toksyny, zdolność toksyny do mniej lub więcej szybkiego wiązania się z komórkami ustroju, intensywność rozwoju zarazka oraz jego właściwości przenikania w głąb tkanek. Hodując maczugowce błonicy na -specjalnych pożywkach udało się badaczom anglosaskim (Anderson, Happold, Mac Leod, Thompson) wyodrębnić spośród zjadliwych szczepów 3 typy zarazków: gravis, mitis i intermedius. Każdy z tych typów różni się wyglądem kolonii na pożywkach, odmiennym wyglądem w obrazie mikroskopowym, odmienną zdolnością rozkładu skrobi, alkalizacji podłoża oraz właściwości hemolizujących w pożywkach. Jednakże pod względem właściwości najistotniejszych, tj. zdolności wytwarzania toksyny, nie ma różnicy między poszczególnymi typami. Toksyna wytwarzana przez maczugowce wszystkich trzech typów jest jednakowa i w równym stopniu zostaje neutralizowana przez antytoksynę. Badania bakteriologiczne wykazują, że w przypadkach ciężkich występuje przeważnie typ gravis, natomiast w lżejszych postaciach przeważa typ mitis. Ustalono również, że nie ma bezwzględnej równoległości między typem maczugowca nik zapadalności na błonicę wynosi 1-0—2-0°/o i waha się znacznie w poszczególnych grupach wieku. Zapadalność wśród w pierwszych miesiącach życia jest niska. Fakt ten można odpornością bierną odziedziczoną od matek, które posia dały antytpksynę we krwi wskutek przebytej błonicy, albo też niedoskonałością mechanizmu obronnego organizmu, który nie potrafi w sposób właściwy reagować na czynnik chorobowy (niezdolność do wiązania jadów), wskutek czego mimo zetknięcia się z zarazkiem nie- zachoruje. Mała stosunkowo zapadalność niemowląt zwią- iewątpliwie z mniejszymi możliwościami kontaktu ze świa e pod nazwą nosicielstwa błonicy, jest dość powszechne widzenia epidemiologii niekorzystne. Nosiciele bowiem są ii zarazków tym niebezpieczniejszymi, że nieświadomie szeroko rozsiewają zarazki wśród otoczenia. Natomiast ze względów immunologicznych nosicielstwo maczugowców jest zjawiskiem korzystnym, ponieważ powoduje ono stopniowo uodpornienie.

Dodaj Komentarz