Popularnym lekiem anksjolitycznym (kojącym) stosowanym w preme- dykacji oraz indukcji znieczulenia i jako składnik znieczulenia ogólnego złożonego jest diazepam (Relanium, Valium). Lek ten jest chętnie stosowany u chorych wymagających intensywnej terapii (zwalczanie stanów drgawkowych, ułatwienie prowadzenia oddechu mechanicznego, np. u chorych z tężcem).

Diazepam stosowany w dawkach leczniczych ma niewielki wpływ na układ krążenia, dlatego chętnie jest stosowany do indukcji znieczulenia u chorych z zaburzeniami krążenia i dużym ryzykiem operacyjnym (np. w dychawicy) znosi on też niekorzystne właściwości niektórych środków znieczulających ogólnie (np. ketaminy), pozwalając ponadto na użycie nieco mniejszych dawek środków zwiotczających. Wyjątkowo rzadko diazepam daje reakcje alergiczne prawdopodobnie zależą one od zawiesiny, w jakiej substancja jest rozpuszczona i przechowywana w ampułkach. Nie podaje się go chorym, którzy używali alkoholu [7], Z pochodnych fenotiazyny stosowana jest głównie prometazyna (Phenergan, Pipolphen) wykazująca oprócz działania uspokajającego silne działanie wagolityczne i przeciwhistaminowe. Jak już wspomniano czasem lek ten podaje się wówczas, gdy istnieją przeciwwskazania do stosowania atropiny. Ograniczone zastosowanie w premedykacji ma chloropromazyna (Largactil, Fenactil) ze względu na wywoływanie częstoskurczu i rozszerzenie naczyń krwionośnych z następową hipotensją 17], Pochodnych fenotiazyny nie podaje się chorym z przebytą żółtaczką i uszkodzoną wątrobą, gdyż zaburzają one proces hydratacji żółci, a ponadto mogą mieć bezpośrednie działanie toksyczne na hepatocyty.

ZŁY WPŁYW WZIEWNYCH ŚRODKÓW ZNIECZULAJĄCYCH OGÓLNIE NA CZYNNOŚĆ ODDECHOWĄ

Wziewne środki znieczulające ogólnie stanowią najstarszą i najczęściej dotąd stosowaną grupę leków w anestezjologii. Dzielą się one na aneste- tyki o charakterze lotnych płynów – eter dietylowy, eter diwinylowy, chlorek etylu, trichloroetylen, chloroform, halotan, metoksyfluran, enflu- ran, izofluran oraz gazowe – podtlenek azotu, etylen, cyklopropan. Mechanizm zasadniczego działania środków znieczulenia ogólnego nie jest w pełni poznany i tłumaczy go wiele teorii. Działanie niepożądane tych środków odnosi się najczęściej do depresyjnego wpływu na czynność oddechową, czynność serca i obwodowy układ krążenia, a także czynność przewodu pokarmowego, szczególnie wątroby, oraz nerek [1, 15, 25].

Eter dietylowy, drażniąc błonę śluzową tchawicy i oskrzeli podczas wprowadzania do znieczulenia ogólnego, powoduje odruchowe pobudzenie czynności oddechowej. Później, począwszy od 2 stopnia 3 okresu znieczulenia ogólnego, dochodzi do bezpośredniego wpływu eteru dietylowego na czynność ośrodka oddechowego, który polega na zmniejszeniu wrażliwości na fizjologiczne bodźce, jakimi są zmiany w stężeniu dwutlenku węgla we krwi. Zmniejsza się wtedy zarówno częstość oddechów, jak i objętość wdychiwanego powietrza. Pajawiają się zaburzenia w płucnej wymianie gazowej tlenu i dwutlenku węgla, upośledzeniu ulega wentylacja pęcherzykowa. Utrudnia to kierowanie znieczuleniem wywołanym tym anestetykiem. Czynność ośrodka oddechowego w miarę pogłębiania znieczulenia ulega dalszemu osłabieniu równolegle do obwodowego działania eteru na mięśnie układu oddechowego, upośledzającego ich czynność przez kuraropodobny wpływ na płytkę nerwowo-mięśniową [20]. Ta ostatnia właściwość pozwala i nakazuje, podczas złożonego znieczulenia ogólnego z zastosowaniem eteru, na stosowanie w mniejszych dawkach środków zwiotczających mięśnie prążkowane. Nadmierne wydzielanie śluzu i śliny, bardzo widoczne podczas wprowadzenia do znieczulenia ogólnego, ustępuje w miarę pogłębiania znieczulenia. Eter powoduje również rozszerzenie mięśni gładkich oskrzeli, co wykorzystywane jest czasem w leczeniu chorych z niebezpiecznie nasilonymi objawami dychawicy oskrzelowej. Ze względu jednak na jego działanie drażniące drogi oddechowe, środek ten w czasie indukcji znieczulenia może wywołać napad dychawicy [7],

Dodaj Komentarz