Do rozwoju nowotworów – jak to wielokrotnie wykazano w badaniach na zwierzętach – dochodzi tylko wówczas, gdy prawidłowe tkanki są najpierw eksponowane na działanie czynników inicjujących (kancerogenów właściwych), a dopiero następnie na działanie czynników promocyjnych w warunkach odwróconej sekwencji ekspozycji do rozwoju nowotworów nie dochodzi.

Nie ma natomiast znaczenia, jak długi czas upłynął od powstania zmiany inicjującej do zadziałania czynnika promocyjnego – tłumaczy to długi okres latencji, który obserwuje się w rozwoju wielu nowotworów.

W przeciwieństwie do zmiany inicjującej, zmiany indukowane przez czynniki promocyjne – również w tkankach eksponowanych wcześniej na kancerogeny właściwe – po ustaniu oddziaływania czynników promocyjnych są również do pewnego czasu odwracalne.

Dłuższa przerwa w ekspozycji na te czynniki może doprowadzić od restytucji do stanu wyjściowego, bez kumulacji po ponownej ekspozycji na ten sam czynnik. Niektóre kancerogeny łączą jednak działania inicjujące {mutageniczne) z promocyjnym wyróżnia je m.in. zdolność do indukowania strukturalnych aberracji chromosomów oraz do pobudzenia hi- perplazji tkanek.

Wiele przesłanek wynikających z badań na zwierzętach doświadczalnych i z epidemiologicznej analizy czynników ryzyka zachorowania na nowotwory wskazuje na to, że czynniki i mechanizmy promocyjne determinują ostatecznie rozwój wielu chorób nowotworowych u ludzi, w tym na nowotwory płuca, przewodu pokarmoweąo, sutka, dróg moczowych i innych [25, 49, 61, 73].

Niektóre z promocyjnych czynników endogennych – np. hormony – mogą w warunkach fizjologicznych odgrywać rolę regulatorów procesów różnicowania sie, i namnażania komórek oprócz nich zidentyfikowano również czynniki przeciwpromocyjne o działaniu przeciwstawnym. Zaburzenia równowagi we wzajemnych oddziaływaniach tych 2 grup czynników o charakterze endo- lub egzogennym prowadzą ultymatywnie do rozwoju nowotworów, poprzez stworzenie warunków do ekspresji cech nowotworowych przez komórki, w których wcześniej powstały zmiany inicjujące.

Dodaj Komentarz

Powiedzenia

Dulce bellum inexpertis - wojna (jest) słodka dla niedoświadczonych (nią). Pindaros


Człowiek jest poddany temu, co tworzy się "między", i nie ma dla niego innej boskości jak tylko ta, która z ludzi się rodzi. Witold Gombrowicz (1904 - 1969)


Kto gardzi doświadczeniem, jest albo wielkim człowiekiem, albo wielkim głupcem; ale wielkich ludzi na świecie mało. hrabia Aleksander Fredro