Osobnicza nadwrażliwość może wykazywać (lub nie) zależność od wielkości dawki leku. Tego rodzaju granulocytopenia najczęściej występuje po stosowaniu pochodnych fenotiazyny. Zależy ona zarówno od wielkości dawki, jak i od osobniczej podatności. Częściej występuje u osób starszych, a zwłaszcza u kobiet. Częstość występowania wynosi 1 : 1200. Granulocytopenia jest wynikiem zahamowania syntezy DNA w komórkach macierzystych układu granulocytowego szpiku.

Osobnicza nadwrażliwość odgrywa główną rolę w powstawaniu granu- locytopenii po fenylobutazonie, sulfonamidach, chininie, chinidynie, in- dometacynie, prokainamidzie, solach złota i chloramfenikolu (tab. 25.4).

Typ II. Granulocytopenia spowodowana jest wewnątrzszpikowym rozpadem nieprawidłowych granulocytów („nieefektywna” granulocytopoeza). „Nieefektywną” granulocytopoezę mogą wywołać leki, które upośledzają syntezę DNA na skutek hamowania wchłaniania (np. fenytoina) lub wykorzystywanie kwasu foliowego (np. metotreksat) lub/i witaminy B,, (neomycyna, metformina).

Typ III. Granulocytopenia wynika ze zwiększonego niszczenia lub zużycia granulocytów w krążeniu obwodowym na skutek działania przeciwciał (leukoaglutynin) lub nadczynności makrofagów (leukofagocyto- za). Czas przeżycia granulocytów we krwi obwodowej jest znacznie skró-

Typ IV. Granulocytopenia mieszana (połączenie typu I lub II z III) spowodowana jest zarówno uszkodzeniem układu granulocytowego szpiku {hipoplazja lub „nieefektywna” granulocytopoeza), jak i skróceniem czasu przeżycia granulocytów we krwi obwodowej. Przedłużone podawanie niektórych leków może prowadzić do zahamowania proliferacji granulocytów w szpiku, jak również do wytwarzania nieprawidłowych granulocytów wykazujących skrócenie czasu przeżycia (antymetabolity).

Dodaj Komentarz