Ścisły związek potrzeby seksualnej ze sferą emocji ma charakter sprzężenia zwrotnego, a więc zależności dwukierunkowej. Potrzeba seksualna i zachowanie seksualne wyzwalają w prawidłowych warunkach emocje przyjemne, towarzyszące podnieceniu seksualnemu, a także inne, związane z równoczesnym zaspokajaniem potrzeby więzi emocjonalnej, akceptacji, a niekiedy także samorealizacji. Emocje wpływają w zasadniczy sposób na dynamikę i sprawność zachowania seksualnego, przy czym wpływ ten uwidacznia się szczególnie wyraźnie w przypadku emocji zakłócającej przebieg zachowania seksualnego. Lęk, gniew, wstręt i inne emocje ujemne mogą w skuteczny sposób dezorganizować zachowania seksualne, czego najpełniejszym przykładem są niektóre postaci nerwicowych zaburzeń funkcjonowania seksualnego. Destruktywny wpływ silnych emocji na zachowanie seksualne określony jest prawem Yerkesa-Dodsona, zgodnie z którym najbardziej sprawne zachowanie występuje przy optymalnym poziomie napięcia emocjonalnego (por. Ko- cowski, 1964, Reykowski, 1968). Badania prowadzone nad wpływem emocji na zachowanie nieseksualne pozwalają także na wysunięcie hipotez, że sprawność zachowania seksualnego jest uzależniona od takich czynników, jak: wcześniejsze niepowodzenia (Heszen, 1968), treści emocji (Szostak, 1968) i poziom aspiracji (Lewin i in., 1944). Duże znaczenie ma także stopień wykształcenia umiejętności kontrolowania emocji. Umiejętność tę nabywa się poprzez trening, a poszczególne osoby uzyskują rozmaite efekty w zakresie wzbudzania emocji, ich wygaszania lub odraczania. Co prawda, nadmierna kontrola emocji niewątpliwie przeszkadza zachowaniu seksualnemu, które powinno być w znacznej mierze zachowaniem spontanicznym, ale również brak lub zbyt niski poziom kontroli emocji może spowodować zmniejszenie sprawności tych zachowań lub nadać im formę sprzeczną z wymaganiami społecznymi. Konieczność przestrzegania tych właśnie wymagań uzasadnia celowość wykształcenia (poprzez odpowiedni trening wychowawczy lub samo- wychowawczy) optymalnego poziomu kontroli emocji seksualnych.

Dodaj Komentarz